Beyaz LED için verilen mücadele, uygulamalarla ve lümen lümen devam edecek

Beyaz ışıklı LED’ler ev ve işyerlerimize girmeye devam ederken diğer taraftan tabelacılıkta ve kanal harflerde kenar aydınlatmaları ve küçük displaylerde de kullanılır hale geldi. Beyaz LED’lerin gücü, verimliliği ve parlaklığı arttıkça; tabela yapımcıları ve imalatçıların talepleri de bu doğrultuda günden güne artıyor.

Beyaz LED, uygulama alanına göre “sıcak” beyaz ışıktan, “soğuk” florasan beyazına kadar uzanan geniş ve çeşitli renk yelpazesiyle görkemli bir üründür. Beyaz; sadece katı bir renk olarak görünmenin aksine, kendini kırmızı, yeşil ve mavi harmanıyla oluşan öznel bir renkle temsil eder. Bu makalede ise tabela aydınlatma uygulamalarındaki saf beyaz rengin yalnızca dağılımına odaklanılacaktır.

Beyaz LED’in ilk zamanlarında (1990 sonlarına doğru) içindeki pembe ve mavinin renk hatasından ötürü ışık kaynağı olarak tercih edilmeyecek kadar bulanık bir görüntüsü vardı. Bugünün LED imalat halkasında ise beyaz LED’ler; parlaklığı, aydınlatma düzeninin renk verimliliği ve lümen başına azalan fiyatı simgeler duruma geldi.
Electronic Corp., (Fransa) firmasının yöneticisi ve her yıl Fransa da düzenlenen LED konferansların düzenleyicisi ve başkanı Marvin LeDarp: “ Beyaz LED’ler son iki senede eskiye oranla daha kolay alınabilir hale gelirken aydınlatma ürünü olarak da kıyaslanır ve karşılaştırılabilir bir gelişme kaydetti” dedi.

LeDarp ayrıca, beyaz LED’in güncel olarak çok fazla talep gördüğünü; dahası; mobil iletişimler, genel aydınlatmalar, otomobil parça panelleri ve tabela gibi birçok uygulama pazarlarında da kullanıldığını sözlerine ekledi. Şu an beyaz LED’lere olan ihtiyaç; toplam LED tüketiminin %50’sini aşan yüksek parlaklığa sahip bu beyaz LED’lerden oluşmaktadır. Beyaz LED’lere olan bu talepler doğrultusunda tabelacılık beyaz ışıklı LED’lerin ön ve yatay zemindeki kanal harf aydınlatmalarında ve display kasa aydınlatmalarındaki kullanımlarının oranıyla hareketli bir pazar haline dönüştü.

Lümen/watt; aydınlatma sanayisinde elektrik enerjisini ışığa dönüştürmede kullanılan standart bir birimdir. Referans olarak geleneksel elektrik ampulü watt başına 10 ila 20 lümen gücüne dönüşürken, küçük bir florasan lamba 50’den 60 lümene dönüşür. LeDarp birkaç sene önce LED parlaklığının standart ölçüsünün 30 lpw civarında olduğunu gözlemledi. Son olarak NewYork’ta standart beyaz 7090 Power LED XLamp buluşları ile bilinen yarı iletken ürünler aydınlatma imalatı yapan bir firma yaptığı basın açıklamasında; beyaz LED ışıklarının 2006 itibariyle kullanılabilirliğini öncekine oranla iki kat fazla olduğunu duyurdu. Firma sunumda tipik 80 lümenlik parlak bir akışkanın 350 mA’da watt başına 70 lümene karşılık geldiğini açıkladı. Bu da beyaz LED’lerin şimdiki üretimleriyle kıyaslandığında parlaklıklarındaki artan %43’lük oranı gösterir.

Beyaz LED’leri üretmede “beyaz”ı elde edebilmek için çeşitli yollar mevcuttur fakat bilinen en yaygın yaklaşım florasan beyaz ya da fosfor dönüşümlü diye bilinen sarı fosfora karşı aydınlatılmış mavi LED’in temel ışık kaynağı olarak kullanıldığı yöntemdir. LED’leri paketlemede ise önce duy oluşturulur ( bu lambadaki tele eşittir) ve LED yüzey monte cihazını (SMD) içeren birkaç yolla paketlenir.

Bu spesifik kromatik gamı betimlemek için renkler Kelvin diye bilinen sıcaklık derecesiyle ölçülürler. Beyazın yumuşak spotu yaklaşık 6500° K’dir ki bu tam anlamıyla doymuş beyaz olarak kabul edilir. Çeşitli ışık kaynakları olarak tanımlanan beyazın birçok rengi ofiste florasan lambalarındaki mavimsi beyaz, evlerdeki ampullerdeki “sarımtrak“ beyaz, endüstriyel alandaki civa buharının parlak “mavi-beyaz”ı ve sokaklardaki “sarı beyaz” yüksek basınçlı sodyum lambaları olarak kullanılır.
İngiltere’de bulunan Southbright şirketinin Pazarlama Müdürü ve Kurucusu Peter Careth: beyaz ışığın kullanımı açısından “Konu beyaz olduğunda herkes uzman kesiliyor ve sizlere onlar için neyin iyi olduğunu ve elektrik ampulünü ve florasan aydınlatıcılarının yerini ne kadar almalarını istediklerini anlatmaya başlıyorlar” dedi.

LED’lerin oluşumu birçok yoldan tarif edilebilir. Bizler de bunları üretim kademelerine göre: 1.Derece: duy’un imalatı, 2.Derece: duy’un bir çip haline getirilmesi, 3.Derece: çipin LED elektrik teçhizatına transferi, 4. Derece: LED elektrik teçhizatının tabela ışık kaynağına dönüşümü olarak değerlendiriyoruz. Beyaz ışıklı LED’leri anlama adına değişik seviyelerdeki imalat sırasına göre çeşitli LED şirketleri ile LED beyaz ışıklarının tabela pazar arenasında nereye doğru ilerlediği konusuna ışık tutmaları için görüşleri alındı.

Kuzey Amerika ofisleri Detroit, Los Angeles ve Mountville, PA’da bulunan dünya çapında önde gelen LED üretim firmalarından Nichia’nın satış müdürü Dan Doxsee: “Beyaz LED’i imal eden şirketimiz bunun satışına 1996 senesinde başlamıştır. Nichia şu an beyaz ışıklı LED teknolojisindeki birçok patente sahip durumdadır. Ayrıca 2003 senesinde Nichia “sıcak beyaz”ı üreten ilk LED imalatçısı oldu ve bu da şirkete yılın “Işıklandırmada Teknik Yenilik Ödülü”nü kazandırdı. Nichia dünyanın 1 numaralı fosfor şirketidir ve 2006’da 50. yılını kutlamıştır. 1. ve 2. derecedeki şirket kategorisinde yer alan Nichia; kanal harflerle başlayan ve büyük oranda kırmızı LED’lerin kullanıldığı bu tarz tabela uygulamalarını büyüyen bir pazar olarak görmektedir. Şimdi beyaz ışıklı LED’ler; aydınlatma kaynağı olarak hızlı bir şekilde gelişti ve aynı zamanda da daha büyük rakamlardaki tabela imalat kitlesince uygulanmaya başlandı. Sunulan ürünler şöyle sıralanabilir;

*Raiko
Daha çok 3-4 fit büyüklüğünde ve 4–6 inç derinliğine sahip kanal harflerin uygulamalarında kullanılır. Bu birim 120° ışık açısıyla 45 lpw harcar.

* NSSW100C
Düşük profilde daha küçük çaplı kanal harflerde kullanılır ve 110° aydınlatma açısıyla 42 lpw sunar.

* Rigel ½ W
En çok parlak ışıklarda kullanılır ve 120° lik bir açıyla 45 lpw sunar.

* Power Rigel 1 watt
Daha çok HB geniş çaplı ve 6-8 fit yüksekliğindeki kanal harflerde kullanılır ve 45 lpw’de 120 derecelik bir aydınlatma açısı sunar.

Almanya Regensburg’da bulunan Osram Opto Semiconductors Gmbh; sensör ve görsel aydınlatma sektöründeki yarı iletken optiklerin dünyadaki ikinci büyük üreticisi konumundadır. Şirketin merkez bürosu Almanya Regensburg’da olup geliştirme ve imalat birimleri ise San José Kaliforniya ve Penang Malezya’da bulunmaktadır. LED ürünlerinin Senyör Pazarlama Müdürü Brian Terao: “ Osram LED’ler üzerinde 2000 senesinden bu yana çalışıyor. LED oluşturma sürecimiz katı haldeki beyaz ışığı üretmek için sarı fosforla beraber mavi LED’den faydalanır ve beyaz ışığı geliştirmek için özellikle tabelacıkta olmak üzere birçok değişik uygulamalara yön vermemize olanak sağlayan sürekli programlarımız da mevcuttur.” açıklamasında bulundu.
Firmanın ürün portföyü; tabela yapımcılarına uygulamalarında en uygun LED tipini seçmelerine yardımda bulunan çok çeşitli LED olanağı sağlarken; değişik paketler de tabelacılara farklı kademelerdeki performansla çeşitli amaçlı tabela proje uygulama imkânı yaratmaktadır.

* Power TOPLED (LW E6SG)
40 lm/W - 4lm tipinde 30 m ve yaklaşık 120 derecelik aydınlatma açısı sunar. Bunlar genelde dar ve düşük profilli kanal harflerinde ışığın daha geniş şekilde yayılacağı alanlarda kullanılır.
* Advanced Power TOPLED (LW G6SP)
30 lm/W - 15 lm tipinde ve 120 derecelik bir ışık açısı sunar. Gelişmiş TOPLED’ler daha çok dar fakat derin kanal harflerinde tercih edilirler.

* Golden DRAGON version 1 (LW W5SG)
40 lm/W (45lm tipinde 350mA ve 12 derecelik aydınlatma açısına sahiptirler.

* Golden DRAGON version 2 ( LW W5SM)
Tipik olarak 350 mA’da 40 lm/W yakar ve yaklaşık 120 derecelik aydınlanma açısı sunar.
Uluslararası LED ışıkları dağıtımcısı Osram; Amerika ve Avrupa arasında bir karşılaştırma yapıldığında; her bölgenin tabela ve ışık gereksinimi için ihtiyaç duyulan ışığın yoğunluğuna karar vermede kendi kişisel hassasiyetleri olduğunun altını çiziyor. Terano:” Bu zamanda arka display kasaları tarafından izlenen kanal harf aydınlatmalarının tabelacılıkta büyüyen önemli bir pazar konumunda olduğunu gördük” dedi.

LED beyaz ışığı LED tasarım ve gelişim yolunda ilerleme kaydedince; sade bir ışık kaynağı olmaktan çıkıp doğrudan tabela uygulamalarında kullanılmak üzere çeşitli ışık teçhizatlarına dönüşürler. İşte SloanLED firması da Ventura Kaliforniya’da bulunan LED bileşenlerini baz alan tabelacılıkta mimari aydınlatmalarda ve şahsi ihtiyaçlarda doğrudan kullanım için LED bileşenlerinden oluşan ışık teçhizatını üretti. Firma; LED ışık ürünlerinin tüm renklerde mevcut olmasına rağmen beyaz ışığa olan ilgi diğerlerinden daha fazla olduğunu vurguladı.

SloanLED Pazarlama Müdürü Ron Wallance: “Beyaz ışıklı LED’ler geçmişte teknik ve performans gelişmelerinden oldukça yararlandılar” diyor ve ekliyor.”Önceki senelerde beyaz ışıklı LED’ler daha çok kanal harflerle beraber toplam kullanılan LED’lerin %5’i kadar bir oranda tüketiliyordu. Yani burada kırmızı LED’lerin diğerlerine göre daha fazla tüketildiğini söylememiz mümkün. Bugünün aydınlatma pazarı alanında beyaz ışıklı LED’ler birim başına düşen maliyeti, yüksek derecedeki parlaklığı ve sürekli kullanıldığında 50.000 saate ulaşan uzun ürün ömrü ile gerçekten çok gelişti Tüm bu ilerlemelerden ötürü de beyaz ışıklı LED’ler tabela ışıklandırması için en gözde kategoriler arasında yer almaktadır.

Şimdiye kadar SloanLED beyaz renk spektrumun derecelerinin ne kadar olması gerektiğinin altını çizdi. Wallance: “ Kolaylık ve dayanıklılık söz konusu olduğunda bizler açık bir spotu olarak 6500K’lik beyazın diğer bir tonunu sunuyoruz. Bu; markaların logolarındaki beyaza uygun LED beyazını seçip eşleştirmeye çalışan tabela yapımcıları için standartların üzerinde ve daha az karışık bir hizmettir. Çünkü LED beyaz ışığı hem daha iyidir hem de backlit ve tüm tabela renklerindeki ışık için çok daha kolay aydınlatma sağlar.

SloanLED tabela yapımcılarına ve imalatçılarına tüm tabela çalışmalarında uygulayabilecekleri birbirinden değişik LED paketleri sunuyor.

* Great White
Her bir 4” modül için 2 yüksek output LED’leri gerektirir Geniş kanal harflerde, derin tabela kasalarında backlit ve renkli vinillerde kullanılır.

*White Short
Her 2 modül için 2 LED gerektirir ve genellikle kanal harf ışıklandırmalarında tercih edilir.

*Mini White
Her 1 1/8 modül için 2 LED’e ihtiyaç duyulur. Küçük kanal harfler veya dar bölgeler için idealdirler.
*Thin LED
Her 12 şerit 18 LED içerir, dar ve ters yataklı (halojen) kanal harflerinde ve kenar lit tabelalarında olmak üzere birçok uygulamalarda kullanılabilirler.
Neon, perimetre ışığına alternatif olarak UV ışınlarına dayanıklı hidrokarbondan etkilenmeyen ve solmayan polimer tüplerdir. Hepsi bir arada olarak satışa sunulan tüpler kutularından çıkar çıkmaz kuruluma hazırdırlar. Led strip perakende kullanımı da buna dâhil olmak üzere, restaurantların, petrol istasyonlarının ve konaklama merkezlerinin tercih ettiği kenar tüp sistemidir. Takılacağı alana uygulanabilmesi için kesilebilirler ve 8” yarıçapında bükülebilirler.

LEDtronics; Torrance Kaliforniya’da kurulan LED ampul ve lambalarının 2. 3. ve 4. derecelerdeki imalatçısıdır. Firma yalnızca ışık teçhizatını üretmekle kalmayıp bunları tabelacılığı da kapsayan pazar uygulamalarında değerlendiren bir yapıya da sahiptir. Şirketin Pazarlama Müdürü Jordan; beyaz ışık aydınlatma ürünlerindeki artan talepten dolayı pazardaki değişime dikkat çekti. “Şu an pratik LED ışıkları; ister parça halinde isterse de takım olarak birçok şekillerde mevcut durumdadır. Ayrıca LedTronics; backlit tabelaları ve display kasalarında ışıklandırma sistemimiz olan florasan aydınlatmalar için LED fikstür kurulum birimlerini içeren LED beyaz ışık ürünleriyle alakalı bir çok yeni tabelaya imza attı. Diğer bir ürünümüz ise binaların ön cephe ışıklandırmaları ve küçük bilboard önlerine uygulanabilen yeni LED bazlı yoğun ışıktır.

* LEDT12 Lighting Units
Yeni LED florasan tarzlı birimler 8 fit uzunluğunda olup tüp başına sadece 1806 lümen ve 7000o K renk sıcaklığıyla 38 watt harcarlar. LED T12 birimleri 12 wolt DC sistemiyle çalışırlar ve neredeyse hiç ısı üretmezler. 90 derecelik ışın açısıyla ışıklı display koşullarında aydınlatmayı sağlarlar. Hatta LED T12 tüp sistemleri var olan florasan tabela kasalarına uygun teçhizatla geri dönüşümlü olarak tasarlandı. T12 LED beyaz aydınlatma aletleri Amerika çevresindeki birkaç şehirde backlit fikstürü olarak test edilen yeni bir üründür. Şirket bu üründen memnun olduğunu dile getiriyor. Daha sonrasında ise 4 ve 6 ayaklı beyaz LED aydınlatma fikstürü sunup ışıklı tabela pazarındaki iddiasını sürdürmeye hazırlanıyor.

AkışkanLED Akışkan Işık•
LEDtronics; bir peyzajın ön ve arka ışıkları, mimari yapı, duvar aydınlatması, billboard ve poster tabela ışıklandırmaları gibi gece görünümü kolayca sağlayacak uygulamalarda FloodLED floodlight (Akışkan LED)olarak bilinen değişik bir türdeki beyaz ışığı da mükemmelleştirdi. FloodLED’ler birim başına yalnızca 12 watt harcarlar ve havadan etkilenmezler. Her bir birim 40 derecelik bir alana yayılmayı ve 460 lümenlik bir ürün sağlarlar. Bizler için florasan ve HID beyaz ışığın tüketiminin bu denli değerli olması her gün gözümüzün önünde olmasından kaynaklanıyor. Evde, ofiste, masalarda ve tavanlarda, caddelerdeki tabelalarda ve lamba ilanlarında her yerde onları görmemiz mümkün. Peki; bir lamba yanarken ne kadar maliyetle kaç watt tüketiyor ve kullandığı gücün ne kadarı gereksiz?

Cree Lighting (Durham, NC)’in Pazarlama Müdürü Christopher James LED’in gerekliliğini evrim geçiren bir ışık kaynağı olarak açıkça değerlendirdi. “ Asıl oyun LED’in elektrik ampulünün yerini nasıl alacağıdır. Bunun için de “eğer” değil “nasıl” sorusu sorulmalıdır. Zamanlama önemlidir ve LED’lerin ön plana çıkması teknolojik gelişmelere pazarın nabzına ve insanların bunu kabullenmesine bağlıdır. Dolayısıyla LED tedarikçileri için en büyük zorluk; tasarladıkları LED ürünlerini müşterilerine benimsetmek olacaktır diğer türlü ampul ve florasan ışıklı ürünlerden daha ileriye gidemeyeceklerdir.

Beyaz ışıklı LED’lerin gidişatı; özelikle kırmızı ve amber monokromatik LED’ler tarafından ayrılan bir yolu takip eder türdendir. Her gün LED’lerin şahit olduğumuz arabalardaki fren ışık sistemleri, trafik lambaları, kendi tabela dünyamız gibi kullanım yerleri gün geçtikçe daha da artıyor. Daha önce de bir konferansta söylendiği gibi “Beyaz LED’ler için verilen mücadele uygulamalarla ve lümen lümen devam edecek.”

Yararlanılan Kaynaklar: SignIndustry.com